Wat kunt u vooraf zelf regelen?
Uw testament opstellen
De wettelijke devolutie
Een testament is een nuttig schriftelijk document voor wie zijn nalatenschap anders dan de wettelijke devolutie wil regelen. Is er geen testament, dan bepaalt de wet aan wie en in welke verhoudingen de nalatenschap toekomt. Is er wel een testament, dan schrijft de wet voor welk deel voor bepaalde erfgenamen voorbehouden is. We noemen dat het 'reservataire' erfdeel.
Die beperking geldt voor elke categorie erfgenamen, maar voor het overige beslist u zelf naar welke personen de rest van uw bezittingen gaat. Dat noemt men de 'beschikbare quotiteit'. Die legt u via een testament vast. Een interessante optie als u uw bezittingen niet aan de enkele verre verwanten wilt nalaten, of als u rechtstreeks uw kleinkinderen wilt bevoordelen.
Het olografisch testament
Een olografisch testament wordt geschreven door uzelf, de erflater. Om geldig te zijn, moet het aan 3 voorwaarden voldoen: het moet eigenhandig geschreven, gedateerd en ondertekend zijn. Dat testament heeft als voordelen dat het goedkoper is dan een authentiek testament, dat u het gemakkelijk kunt wijzigen en dat alleen u de inhoud ervan kent. De rechtsregels zijn echter zo complex dat het vaak moeilijk is om helemaal alleen een testament op te maken. Daarom schakelt u best de hulp van een notaris of advocaat in.
Het authentieke testament
Het authentieke testament is een akte die door de notaris opgemaakt wordt. U dicteert uw wilsbeschikking aan de notaris, die ze eigenhandig in aanwezigheid van twee getuigen of een tweede notaris noteert. Daarna moeten alle partijen (uzelf, de notaris en de getuigen of de tweede notaris) dat document ondertekenen. De geldigheid van een authentiek testament is moeilijker te betwisten dan die van een olografisch testament. Let wel: dit is een dure en tijdrovende procedure en dus minder geschikt voor wie al te vaak van mening verandert…
Het internationale testament
Het internationale testament is geldig in alle landen die de overeenkomst geratificeerd hebben die de vorm ervan goedkeurt. Ook voor dit testament zijn een notaris en twee getuigen vereist. Dit testament is bijzonder nuttig als de bepalingen op verschillende landen betrekking hebben (bijvoorbeeld als u vastgoed in het buitenland bezit), maar de procedure is complexer en duurder.
Waar moet u uw testament deponeren?
Heeft u voor een authentiek testament gekozen, dan zal uw notaris het document veilig bewaren, zodat het niet vernietigd kan worden.
Kiest u voor een olografisch testament, dan kunt u het bij u thuis bewaren. Die oplossing houdt echter heel wat risico's op vernietiging in. Bovendien is het mogelijk dat uw nabestaanden het testament na uw dood niet vinden of, erger nog, dat iemand met slechte bedoelingen het document vernietigt omdat de inhoud ervan hem niet bevalt… Een testament wordt overigens vaak pas teruggevonden nadat de vereffening van de nalatenschap al begonnen is, met de nodige conflicten en extra kosten tot gevolg.
Het is veiliger om een origineel exemplaar van uw testament aan een notaris te bezorgen en een ander exemplaar bij u thuis te bewaren. Als u uw testament bij de notaris in bewaring geeft, moet die het bestaan ervan aan het Centraal Register van Laatste Wilsbeschikking melden, tenzij u hem daarvan ontslaat (bij een olografisch testament). Op die manier loopt u geen enkel risico dat het bestaan van uw testament bij uw overlijden genegeerd wordt.
Een schenking doen
Om te vermijden dat uw erfgenamen te veel successierechten moeten betalen, kunt u beslissen om tijdens uw leven één of meerdere schenkingen te doen. Bij een schenking laat u bij leven een roerend (alle bezittingen behalve vastgoed, inclusief geld) of onroerend goed (huizen, appartementen…) aan een naaste na.
Niet-geregistreerde schenking van roerende goederen
Bij een niet-geregistreerde schenking hoeft u geen fiscale rechten te betalen. Zo kunt u een zogenaamde 'gift van hand tot hand' of - bij geldbedragen - per bankoverschrijving doen, zonder dat u dat bij de FOD Financiën hoeft aan te geven. Overlijdt u binnen de 3 jaar na de schenking, dan moet de begunstigde die schenking aangeven en er successierechten op betalen.
Geregistreerde schenking van roerende goederen
U kunt ook uw schenking bij de FOD Financiën registreren en daarbij eventueel een notaris inschakelen. Bij schenkingen in rechte lijn (kinderen, ouders) bedragen de successierechten 3%, tussen andere personen is dat 7%. In Wallonië betalen broers en zussen 5% bij onderlinge schenkingen. Na betaling van die rechten is het geschonken goed niet meer belastbaar, ook niet als de persoon in kwestie binnen 3 jaar overlijdt.
Schenking van onroerende goederen
Onroerende schenkingen moeten altijd via een notariële akte gebeuren en zijn aan hoge fiscale rechten onderworpen.
De schenking splitsen
Om de fiscale kostprijs van onroerende schenkingen te verminderen, kunt u uw schenking in verschillende delen splitsen, telkens met 3 jaar tussentijd. In dat geval is de waarde van het overgedragen goed kleiner, waardoor u minder successierechten betaalt.
Voorbehoud van vruchtgebruik
U kunt ook voor een schenking met voorbehoud van vruchtgebruik kiezen. Daarbij behoudt u het genot van het geschonken goed en kunt u eventuele opbrengsten ervan tot aan uw overlijden innen. Zo kunt u een woning blijven betrekken die u aan uw zoon heeft 'geschonken'.
Uw laatste wilsbeschikking formuleren
De laatste wilsbeschikking
De laatste wilsbeschikking legt u vast via een formulier dat u bij uw Gemeenteadministratie verkrijgt. Daarna wordt dat in het Centraal Register van Laatste Wilsbeschikking geregistreerd. In uw laatste wilsbeschikking vermeldt u hoe u begraven wilt worden (begraving of crematie). Niemand kan zich daartegen verzetten. U kunt uw laatste wil ook vastleggen in een brief aan een familielid of een notaris of in de begrafenisovereenkomst met de begrafenisondernemer.
Orgaandonatie
De Belgische wet bepaalt dat iedereen die zich bij leven niet tegen orgaandonatie verzet, automatisch zijn toestemming geeft om zijn organen na zijn overlijden af te staan. Alleen de naaste familie kan zich dan nog tegen transplantatie verzetten. Om er zeker van te zijn dat uw laatste wilsbeschikking wordt gerespecteerd, kunt u bij uw Gemeenteadministratie een toestemmings- of bezwaarformulier invullen. Die informatie wordt dan rechtstreeks aan het Rijksregister doorgegeven. Dat is meteen ook de instantie waarmee het medisch team dat de transplantatie wil uitvoeren, in de eerste plaats contact opneemt.
Het levenstestament
Het levenstestament is een document waarin u beslissingen voor uw 'oude dag' kunt vastleggen, met name:
de keuze van een voorlopige bewindvoerder als u niet langer uw bezittingen kunt beheren. U kunt daarvoor een naaste aanwijzen, waardoor achteraf geen derde aangesteld hoeft te worden;
de wilsverklaring over euthanasie: u stelt één of meerdere vertrouwenspersonen aan die verplicht geraadpleegd moeten worden als u wilsonbekwaam bent. De verklaring is 5 jaar geldig en herroepbaar;
de wilsverklaring over medische behandeling. In dit document kunt de medische behandelingen (zoals ademhalingsondersteuning) vastleggen die u al dan niet wilt krijgen. Ook daarvoor kunt u een vertrouwenspersoon aanstellen die uw wensen kenbaar maakt als u daar zelf niet meer toe in staat bent.
U verzekeren
Wat kost een uitvaart?
In kleine of grote kring, bescheiden of luxueuzer: er zijn 1.001 manieren om een uitvaart te organiseren. Een begrafenis is in de regel wel een dure zaak. De aankoop van de kist, de administratieve formaliteiten, de uitvaartdienst, de begraving of crematie, het grafmonument en de rouwbrieven: het kostenplaatje loopt al gauw tot enkele duizenden euro's op.
Overlijdensakte, uitgereikt door de gemeente
Opbaren van de overledene
Drukken van doodsbrieven
Rouwadvertentie
Drukken van bidprentjes
Kostprijs vervoer met de lijkwagen
Kostprijs dragers
Kist
Urne
Bloemen
Kostprijs kerkdienst
Kostprijs dienst in crematorium
Koffietafel
Grafconcessie
Grafsteen
Geraamd totaal = € 3.000 tot € 7.500
De Uitvaartverzekering van Corona Direct
Corona Direct is een verzekeringsmaatschappij die al sinds 1931 bestaat en tot de Dexia-groep behoort. Met haar ruime ervaring is ze al sinds de jaren '80 in de uitvaartsector actief. Ze biedt u vandaag een soepele en veilige formule om uw begrafeniskosten te dekken, kwestie van uw naasten eventuele financiële problemen te besparen.